คอลัมน์ L&S Hub

โดย องค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศ ของญี่ปุ่น (เจโทร)

กิจกรรมโลจิสติกส์ในด้านการจัดส่งสินค้าก่อให้เกิดต้นทุนจำนวนมากในการพิจารณาถึงต้นทุน โลจิสติกส์ที่เกิดขึ้นและประสิทธิภาพในการดำเนินการจัดส่งสินค้าจึงเป็นสิ่งที่จำเป็นยิ่ง โดยหลักการสำคัญที่บริษัทควรคำนึงถึงมี 10 ประการ คือ

1.การจัดส่งด้วยรถบริษัท เริ่มตั้งแต่จุดรับคำสั่งซื้อ ในการจะตัดสินใจว่าจะจัดส่งสินค้าด้วยตัวเอง หรือมอบหมายให้บริษัทภายนอกเป็นผู้ดำเนินการแทน

1.1 การเปรียบเทียบต้นทุนในเชิงเศรษฐศาสตร์ เกณฑ์การพิจารณาที่ง่ายที่สุด คือ การเปรียบเทียบต้นทุนในเชิงเศรษฐศาสตร์ ภายใต้เงื่อนไขเดียวกันให้เปรียบเทียบค่าใช้จ่ายที่จะต้องจ่ายให้แก่บริษัทขนส่งภายนอก และค่าใช้จ่ายจำเป็นที่เกิดขึ้นในกรณีบริษัทจัดส่งเอง โดยพิจารณาจากจำนวนเงินรวม และเลือกฝ่ายที่มีค่าใช้จ่ายต่ำสุด หรือราคาต่อหน่วยของสินค้าที่ต่ำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกรณีที่มีการจัดส่งสินค้าเป็นจำนวนมากในครั้งเดียว ควรจะเลือกฝ่ายที่มีต้นทุนถูกกว่า

1.2 ความน่าเชื่อถือของการจัดส่งสินค้าของบริษัทขนส่งภายนอก การที่บริษัทขนส่งภายนอกมีต้นทุนต่ำ ไม่ได้เป็นหลักเกณฑ์ที่เพียงพอต่อการตัดสินใจเลือกใช้บริการของบริษัทรับขนส่งสินค้านั้นๆ จำเป็นต้องพิจารณาถึงความน่าเชื่อถือในการจัดส่ง โดยพิจารณาประเด็นอื่นๆ ประกอบ คือ

- จะสามารถส่งมอบได้ตรงตามเวลาที่ลูกค้าระบุหรือไม่

- การเคลื่อนย้ายสินค้าในขณะขนส่ง กระทำอย่างระมัดระวังหรือไม่

- มีความวิตกว่าสินค้าอาจเกิดการสูญหายไประหว่างทางขณะขนส่งหรือไม่

- จำนวนครั้งของรถบรรทุกที่เคยประสบอุบัติเหตุขณะขนส่งมีน้อยหรือไม่

- เมื่อเกิดอุบัติเหตุแล้ว มีการเตรียมแผนงานและการประกันไว้รองรับหรือไม่

นอกจากนี้ ควรมีการเพิ่มหัวข้อตรวจสอบตามแต่ลักษณะเฉพาะของผลิตภัณฑ์ หากมีข้อใดข้อหนึ่งที่ยังไม่แน่ใจ ไม่ควรมอบหมายหน้าที่ดังกล่าวให้บริษัทตัวแทนนั้นๆ

1.3 กรณีให้บริการเสริมในตอนส่งมอบสินค้า ถ้าเพียงแต่นำสินค้าไปวางส่งมอบเฉยๆ อาจสามารถมอบหมายให้กับบริษัทตัวแทนที่น่าเชื่อถือไปส่งแทนได้ แต่ถ้าตอนส่งมอบต้องมีการเก็บเงินเป็นจำนวนมาก หรือในกรณีที่ต้องมีการติดตั้ง หรือการจัดสถานที่แสดงสินค้า (display) ตอนส่งมอบ บริษัทควรเป็นผู้ส่งมอบสินค้าด้วยตัวเอง

1.4 บริษัทผู้ผลิตสินค้าจำเป็นต้องมีการเสนอขายสินค้าหรือติดตั้งสินค้า เมื่อมีการส่งมอบหรือไม่ กรณีสินค้าที่ส่งมอบมีลักษณะเฉพาะตัวสูง หรืออาจมีการขอให้ช่วยอธิบายวิธีใช้งานผลิตภัณฑ์ หรือการขอความช่วยเหลือทางด้านเทคนิค การส่งมอบสินค้าในลักษณะดังกล่าวไม่สามารถมอบหมายให้บริษัทข้างนอกเป็นผู้ดำเนินการแทนได้

2.การจัดส่งตามเส้นทาง เพื่อให้การส่งมอบในแบบที่มีการระบุเวลา สามารถดำเนินไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ จำเป็นจะต้องมีการกำหนดเส้นทางในการจัดส่ง โดยเฉพาะพิจารณาร่วมกันทั้งในเรื่องของเวลาและสถานที่ที่จะส่งมอบ ซึ่งการวางแผนล่วงหน้าจะช่วยประหยัดต้นทุนในการจัดส่งเป็นจำนวนมาก

2.1 หากสถานที่ที่จะส่งมอบเพิ่มเข้ามามากขึ้น จะต้องพิจารณาเรื่องการจัดส่งตามเส้นทาง (route distribution) ถ้าหากในเขตพื้นที่หนึ่งมีสถานที่ที่จะต้องส่งมอบ 1-2 ราย คงไม่สามารถจัดทำเส้นทางการจัดส่งขึ้นได้ เช่น ในกรณีของร้านสะดวกซื้อ (convenient store) ถ้าไม่สามารถรวบรวมไปถึง 10 ร้านค้า การส่งตามเส้นทางจะไม่มีประสิทธิภาพ จึงจำเป็นต้องมีจุดส่งมอบในจำนวนที่มากพอ สามารถรวบรวมของได้เต็มคันรถ โดยอาจใช้รถบรรทุกขนาด 1 ตัน หรือรถปิกอัพ

2.2 กำหนดเวลาในการส่งมอบในแต่ละสถานที่ที่จะส่งมอบ เพื่อให้การจัดส่งดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพ กรณีที่มีจำนวนของสถานที่ที่จะต้องส่งมอบเพิ่มขึ้นสามารถนำเอาเวลาที่ระบุในการส่งมอบมารวมเข้าด้วยกันแล้วกำหนดเส้นทางขึ้นมา กรณีที่มีลูกค้าหลายรายต้องการให้ส่งสินค้าในเวลาเดียวกัน อาจมีการแจ้งความประสงค์ของทางบริษัท เพื่อขอปรับเปลี่ยนเวลาให้สอดคล้องตามระยะเวลาในการเคลื่อนย้าย จะสามารถจัดทำเส้นทางการจัดส่งที่ดีมีประสิทธิภาพได้

2.3 เส้นทางการขนส่งสินค้า บริษัทสามารถจัดส่งสินค้าได้ในปริมาณมากใน 1 รอบของการขนส่ง โดยใช้เส้นทางการเดินรถที่สั้นที่สุด ในระยะเวลา 1 วัน จำนวนเที่ยวของการส่งมอบสินค้าจะเพิ่มขึ้นแต่หากระยะทางระหว่างจุดส่งมอบแต่ละจุดอยู่ห่างไกลกันมาก จำนวนเที่ยวของการส่งมอบสินค้าในแต่ละวันย่อมน้อยตามไปด้วย หมายถึงประสิทธิภาพในการจัดส่งสินค้าต่ำ

2.4 การส่งมอบสินค้าตอนกลางคืน เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาการจราจร บางบริษัทส่งตอนเช้ามืด สิ่งสำคัญประการหนึ่งเรื่องของประสิทธิภาพในการจัดส่ง เพราะในเวลากลางวัน สภาพการจราจรที่คับคั่งและข้อจำกัดในเรื่องเวลาการเดินรถของรถบรรทุก แม้จะส่งในเขตพื้นที่เดียวกัน จำนวนจุดส่งมอบจะแวะเวียนไปส่งได้น้อย บริษัทที่ผลิตสินค้าเองสามารถจัดส่งสินค้าตอนเช้ามืดได้ หรืออาจขยายเวลาออกไป ทดลองจัดส่งในตอนกลางคืนน่าจะทำได้กรณีสินค้าอุปโภคบริโภค หรือต้องส่งมอบสินค้าโดยตรงไปยังผู้ค้าปลีก

หากทางผู้รับมอบสินค้าให้ความร่วมมืออาจสามารถใช้เวลาจนถึงเช้าวันถัดไปในการส่งมอบ โดยที่ผู้รับมอบอาจตรวจรับสินค้าตอนที่เข้ามาทำงาน หรือในกรณีที่ผู้รับมอบสินค้าอยู่รวมกันในบริเวณใกล้ๆ กัน อาจใช้รถคันเดียวแล้วจัดส่งหลายรอบน่าจะทำได้

2.5 ความถี่ในการจัดส่งสินค้าจากโรงงานหรือคลังสินค้า ถือเป็นศูนย์กลางในการกระจายสินค้าไปยังลูกค้า ยิ่งลูกค้าอยู่ห่างจากศูนย์กลางในการกระจายสินค้าเท่าใด ต้นทุนในการจัดส่งสินค้ายิ่งเพิ่มขึ้น ด้วยต้นทุนในการจัดส่งสินค้าขึ้นอยู่กับระยะห่างระหว่างศูนย์กระจายสินค้ากับลูกค้า และน้ำหนักของสินค้า

หน้า 10

ที่มา : matichon.co.th