การรวมกิจการของบริษัทส่งผลต่อสิทธิและการเลิกจ้างลูกจ้างในหลายมิติ โดยเฉพาะในแง่ของความชอบธรรมในการบริหารจัดการและการคุ้มครองตามกฎหมายแรงงานสัมพันธ์ ซึ่งสรุปสาระสำคัญจากแหล่งข้อมูลได้ดังนี้
1. ผลต่อสถานะการจ้างงานและการปรับโครงสร้างองค์กร
เมื่อมีการควบรวมกิจการ (โดยเฉพาะในระดับบริษัทแม่) มักนำไปสู่การปรับเปลี่ยนโครงสร้างองค์กร เพื่อให้การรวมกิจการสำเร็จลุล่วง ซึ่งส่งผลให้ตำแหน่งงานหรือลักษณะงานเดิมอาจมีการเปลี่ยนแปลง นายจ้างจึงมีความจำเป็นในการบริหารจัดการงานบุคคลเพื่อให้สอดคล้องกับโครงสร้างใหม่
2. ทางเลือกสำหรับลูกจ้าง
ในกระบวนการควบรวมกิจการ นายจ้างมักเปิดโอกาสให้ลูกจ้างเลือกดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังนี้:
- การโอนย้าย: ลูกจ้างสามารถแสดงความประสงค์โอนย้ายไปทำงานกับบริษัทใหม่ที่เกิดจากการควบรวม
- การลาออกโดยสมัครใจ: เช่น การเข้าร่วมโครงการออกจากงานด้วยความเห็นชอบร่วมกัน หรือการลาออกทั่วไป
- การเลิกจ้าง: ในกรณีที่ลูกจ้างไม่ประสงค์จะโอนย้ายไปยังบริษัทใหม่
3. สิทธิในการได้รับค่าชดเชย
หากลูกจ้างปฏิเสธการโอนย้ายและถูกเลิกจ้างเนื่องจากการรวมกิจการ นายจ้างมีหน้าที่ต้องจ่ายค่าชดเชยและสิทธิตามกฎหมายที่ลูกจ้างพึงมีทุกประการ นอกจากนี้ ในระหว่างที่ยังทำงานอยู่ นายจ้างต้องปฏิบัติตามระเบียบและขั้นตอนโดยไม่ขัดต่อกฎหมาย
4. ความชอบธรรมของการเลิกจ้าง (การกระทำอันไม่เป็นธรรม)
การเลิกจ้างเนื่องจากการควบรวมกิจการและการปรับโครงสร้าง ไม่ถือเป็นการกระทำอันไม่เป็นธรรม หากเข้าเงื่อนไขต่อไปนี้:
- มีเหตุผลและความจำเป็น: ถือเป็นเหตุผลความจำเป็นอันสำคัญในการบริหารจัดการเพื่อให้ธุรกิจดำเนินต่อไปได้
- ไม่ได้กลั่นแกล้ง: หากสาเหตุการเลิกจ้างไม่ได้มาจากเหตุที่ลูกจ้างเป็นสมาชิกสหภาพแรงงาน หรือการที่ลูกจ้างใช้สิทธิตามกฎหมายแรงงานสัมพันธ์ (เช่น การยื่นข้อเรียกร้อง หรือนัดชุมนุม) จะไม่ผิดมาตรา 121
- มีความโปร่งใส: นายจ้างมีการแจ้งเหตุการณ์ให้ทราบล่วงหน้า และมีการเจรจาทำความเข้าใจกับลูกจ้างหรือสหภาพแรงงาน
- ปฏิบัติตามข้อตกลง: หากนายจ้างและสหภาพแรงงานมีการตกลงกันเกี่ยวกับการเลิกจ้างลูกจ้างที่ไม่โอนย้าย และนายจ้างปฏิบัติตามนั้น จะถือว่าเป็นการกระทำที่เหมาะสมและไม่มีเจตนากลั่นแกล้ง แม้จะอยู่ในระหว่างที่ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างมีผลใช้บังคับก็ตาม
โดยสรุป การรวมกิจการถือเป็นเหตุผลอันสมควรที่นายจ้างสามารถใช้ในการเลิกจ้างได้ โดยไม่ถือเป็นการกระทำอันไม่เป็นธรรม ตราบเท่าที่กระทำไปเพื่อความจำเป็นทางธุรกิจและมีการจ่ายสิทธิประโยชน์ตามกฎหมายครบถ้วน
