กระบวนการพัฒนาระบบความสามารถเชิงสมรรถนะในองค์กร
การพัฒนาความสามารถเชิงสมรรถนะ (Competency Development) ในองค์กร ขั้นตอน คือ การพัฒนาแผนการจัดการทรัพยากรบุคคลเชิงกลยุทธ์ (Strategic Human Resource Management Roadmap), การพัฒนาความสามารถเชิงสมรรนถะหลักและเทคนิค (Core and Technical Competencies), การจัดเทียบกับหน่วยงานและตำแหน่งงาน (Mapping Competencies), การจัดทำพจนานุกรม (Competency Dictionary) การประเมินระบบการบริหารทรัพยากรบุคคล (Competency Based HRM) รายละเอียดแต่ละขั้นจะกล่าวในบทต่อไป
ภาพ : กระบวนการพัฒนาความสามารถเชิงสมรรถนะในองค์กร
ขั้นที่ 1 (Phase 1): การพัฒนาแผนการจัดการทรัพยากรบุคคลเชิงกลยุทธ์ (Strategic Human Resource Management Roadmap) เป็นขั้นตอนแรกของการพัฒนาระบบการบริหารขีดความสามารถเชิงสมรรถนะ (Competency – Based Approach) เพราะว่า เป็นการจัดทำพื้นฐาน และภาพรวมการบริหารทรัพยากรบุคคลในทุกมิติไม่ว่าจะเป็นด้านความสามารถเชิงสมรรถนะ หรือด้านระบบบริหารทรัพยากรบุคคล
ขั้นที่ 2 (Phase 2): การพัฒนาระบบความสามารถเชิงสมรรถนะหลัก (Core Competencies) และความสามารถเชิงสมรรถนะด้านเทคนิค (Technical Competencies) หมายถึง การพัฒนาขีดความสามารถที่องค์การต้องการ และกำหนดเป็นมาตรฐานในแต่ละตำแหน่ง ซึ่งจะเป็นขีดความสามารถหลัก ที่ทุกตำแหน่งงานในองค์กรต้องมี แต่จะมากหรือน้อยขั้นอยู่กับททบาท และความรับผิดชอบของตำแหน่งนั้นๆ ในขณะเดียวกัน แต่ละตำแหน่ง ก็ยังถูกกำกับด้วยขีดความสามารถด้านเทคนิค ซึ่งจะเป็นขีดความสามารถเฉพาะตำแหน่ง คือ การวิเคราะห์เชิงปริมาณด้านวิศวกรรม เป็นต้น
ขั้นที่ 3 (Phase 3): การจัดเทียบความสามารถเชิงสมรรถนะ / การจัดทำพจนานุกรม (Competency Mapping and Dictionary) หมายถึง การนำขีดความสามารถที่องค์กรกำหนดมาจัดเทียบกับแต่ละตำแหน่งแล้วพิจารณาว่า แต่ละตำแหน่งควรจะมีระดับความสามารถมาตรฐานเท่าไร โดยปกติก็จะมีการจัดเทียบระหว่างหน่วยงาน และภายในหน่วยงาน รวมไปถึงจะต้องมีการจัดทำพจนานุกรม (Dictionary) ด้วย เพื่อจัดหมวดหมู่ความสามารถเชิงสมรรถนะ และเป็นมารฐานกลางให้บุคลากรรับรู้ด้วย
ขั้นที่ 4 (Phase 4): การประเมินความสามารถเชิงสมรรถนะ (Competency Assessment) หรืออาจเรียกว่า Gap Analysis หมายถึง การประเมินขีดความสามารถของบุคลากรเทียบกับมาตรฐานความสามารถของตำแหน่งว่าบุคลากรผู้นั้นมีความสามารถได้ตามมาตรฐาน ต่ำกว่า หรือสูงกว่า เพื่อที่จะนำข้อมูลดังกล่าวมาใช้ในเชิงการพัฒนาบุคลากร เป็นต้น
ขั้นที่ 5 (Phase 5): การบริหารทรัพยากรบุคคลโดยอิงความสามารถเชิงสมรรถนะ (Competency – Based Human Resource Management) เป็นขั้นตอนของการนำข้อมูลด้านความสามารถเชิงสมรรถนะมาประยุกต์ใช้กับการบริหารทรัพยากรบุคคลในแต่ละด้าน เช่น การสรรหา ว่าจ้าง การประเมินผลการปฏิบัติงาน การจ่ายค่าตอบแทนและการฝึกอบรม และพัฒนา เป็นต้น
อ้างอิง : การพัฒนาความสามารถเชิงสมรรถนะ
โดย : ดร. เกริกเกียรติ ศรีเสริมโภค Ph.D.
