ผู้คนส่วนใหญ่ จะมองภาพของการฝึกอบรมแค่เพียงการเรียนรู้และฝึกปฏิบัติตามขอบเขตที่กำหนด โดยผู้มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการฝึกอบรมเพียงแค่กำหนดหัวข้อ เชิญวิทยากร จัดสถานที่ และประสานงานในด้านต่างๆ ให้เรียบร้อย ความจริงการฝึกอบรมมีความสำคัญและต้องดำเนินการในเชิงลึกโดยศึกษาและพัฒนาหลักสูตร วางแผนและดำเนินงานอย่างเหมาะสม ซึ่งต้องใช้ความรู้และความเข้าใจในหลักการ ตลอดจนต้องมีการปรับปรุงและพัฒนาให้ทันสมัยอยู่เสมอ ผ่านการติดตาม ตรวจสอบอย่างเป็นระบบ และให้ข้อมูลที่ชัดเจน โดยที่ผู้ประเมินโครงการฝึกอบรมจะต้องตอบคำถามต่อไปนี้
ตลอดจนใครเป็นผู้ใช้ผลการประเมิน เพื่อการประเมินบรรลุวัตถุประสงค์ที่ต้องการอย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ ผู้ประเมินต้องคำนึงถึงคุณสมบัติของโครงการ ระยะเวลา ต้นทุน วัตถุประสงค์ของการฝึกอบรม ผลที่จะได้จะคุ้มกับการลงทุนอย่างไร
การประเมินผลโครงการฝึกอบรม ที่มีประสิทธิภาพจะต้องมีคำตอบที่ชัดเจนแก่ผู้ใช้ว่าผลการดำเนินการเป็นอย่างไร โดยที่แนวทางการประเมินที่นิยมใช้กันมาก คือ แนวทางของ Kirkpatrick , Parker , ระบบ Bell และ CIRO ซึ่งมีวีการเก็บรวบรวมข้อมูลที่ต่างกัน ดังนี้
- วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลของ Kirkpatrick แบ่งออกเป็น 4 ระดับ คือ ปฏิกิริยา การเรียนรู้ พฤติกรรม และ
ผลลัพธ์
- วิธีการของ Parker แบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม คือ การปฏิบัติงาน การปฏิบัติงานกลุ่ม ความพึงพอใจของผู้เข้าร่วม
โครงการ ผลลัพธ์ของการประยุกต์ และผลลัพธ์ด้านความคุ้มค่า
- ระบบ Bell เน้นที่ผลระยะสั้น และผลระยะยาว โดยเก็บรวบรวมข้อมูล ผลลัพธ์ทางปฏิกิริยา ผลลัพธ์ทางความ
สามารถ ผลลัพธ์ทางการประยุกต์ และผลลัพธ์ด้านความคุ้มค่า
- วิธีการแบบ CIRO แบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม คือ การประเมินบริบท การประเมินปัจจัยนำเข้า การประเมินปฏิกิริยา
และการประเมินผลลัพธ์
ซึ่งแต่ละวิธีจะสามารถตอบคำถามจะวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ในลำดับแรกได้ ซึ่งต่างมุ่งเน้นถึงการแปลผลลัพธ์ที่ได้จากโครงการฝึกอบรม มากว่าปฏิกิริยาของผู้เข้ารับการอบรม อย่างไรก็ดี แม้ว่าปฏิกิริยาของผู้เข้าอบรมจะไม่ให้ข้อมูลที่มีประโยชน์อะไรมากมายในบางเรื่อง แนวทางทั้ง 4 ก็มิได้ทิ้งการประเมินปฏิกิริยาของผู้เข้าอบรมในโครงการฝึกอบรมออไปจากการประเมินผลเสียเลย
