ตอนที่ 1 องค์ความรู้อยู่ที่ไหน ?
โดยความเป็นจริงแล้วเราไม่สามารถจัดการความรู้ได้โดยตรง เราสามารถดำเนินการได้โดยผ่านกระบวนการจัดการ เช่น การกำหนดว่า ความรู้ที่สำคัญขององค์กรคืออะไร จะพัฒนาหรือสร้างขึ้นมาได้อย่างไร จะสามารถนำองค์ความรู้ที่สร้างหรือที่มีอยู่มาเป็นองค์กรความรู้ขององค์กรได้อย่างไร การแบ่งปันความรู้และการนำมาใช้งานสู่การปฏิบัติ โดยมีระบบงานและการบริหารที่เอื้ออำนวย
การที่จะมีการจัดการองค์ความรู้ในองค์กร ควรทราบก่อนว่าองค์ความรู้หลัก ๆ ที่มีอยู่ในองค์กรอยู่ที่ใดบ้าง ?
จากผลการสำรวจผู้บริหารในอเมริกาโดย Delphi พบว่าความรู้ที่มีอยู่ในองค์กร จะอยู่ที่ 42 % ในรูปแบบความรู้และประสบการณ์ อยู่ในเอกสาร 26% เอกสารอิเล็คทรอนิคส์ 20 % และฐานข้อมูลกลางขององค์กรในรูปแบบอิเล็คทรอนิกส์ 12 %
ผมมักจะถามผู้บริหารที่เข้าฟังบรรยายว่า หากสะท้อนผลสำรวจดังกล่าวกับองค์กรบ้านเรา ต่างตอบเป็นเสียงเดียวกันว่า “สำหรับบ้านเรา องค์ความรู้น่าจะอยู่ที่สมองคนถึง 70% - 80% เนื่องจากว่าเราขาดการเขียนบันทึก และจัดเก็บไว้ในสื่อรูปแบบต่าง ๆ ที่สามารถสืบค้นและนำไปใช้ประโยชน์ต่อยอดได้
หากตั้งคำถามต่อไปว่า แล้วความรู้ที่มีอยู่ในองค์กรดังที่กล่าวมามีการแบ่งปันถ่ายทอดภายในองค์กร เพื่อขยายและสร้างองค์ความรู้ให้มากขึ้นในองค์กรอย่างไร ?
|
ช่องทางหรือวิธีการถ่ายทอดองค์ความรู้ในองค์กร
|
จากผลสำรวจโดย Delphi แบ่งตามช่องทางในการถ่ายทอดองค์กรความรู้ในองค์กรปรากฎว่า 52 % เกิดจากการถ่ายทอดประสบการณ์กันระหว่างบุคคล ผ่านทางการฝึกและการเรียนรู้ที่หน้างาน (On The Job Training) 17 % การถ่ายทอดผ่านการเรียนการสอนอย่างเป็นทางการในห้องเรียน 24% ผ่านระบบการถ่ายทอดผ่านระบบฐานข้อมูลในองค์กร 2% และวิธีการอื่น ๆ อีก 5%
จากผลสำรวจจะเห็นได้ว่าในอเมริกาองค์กรความรู้อยู่ที่พนักงาน 42% แต่จะมีการถ่ายทอดโดยการที่พนักงานแลกเปลี่ยนประสบการณ์ซึ่งกันและกันถึง 52 %
หากเปรียบเทียบกับบ้านเรา องค์ความรู้อยู่กับพนักงาน 70 – 80% และเมื่อถามต่อไปว่าในองค์กรบ้านเรา มีการถ่ายทอดแบ่งปันความรู้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ซึ่งกันและกันเท่าไร ส่วนมากจะตอบว่าในองค์กรบ้านเรามีการถ่ายทอดข้อมูลองค์กรความรู้แลกเปลี่ยนประสบการณ์โดยพนักงานเพียง 20 – 30 % เท่านั้น
นั่นหมายความว่า ความรู้และประสบการณ์ของพนักงานผู้เชี่ยวชาญในองค์กรมีสาระสำคัญที่เราต้องดูแลอย่างใกล้ชิดเพื่อนำทรัพย์สินทางปัญญาที่มีอยู่ในองค์กร มาสร้างมูลค่าเพิ่มและคุณค่าเพิ่มในองค์กรโดยการจัดการองค์กรความรู้ในองค์กรอย่างเป้นระบบ โดยเน้นที่ “ทุนมนุษย์” หรือ “Human Capital” ที่มีอยู่ในองค์กรนั่นเอง
โดย คุณบดินทร์ วิจารณ์
