หากเปรียบการบริหารธุรกิจเป็นการขับรถ เมื่อปี 2528 ที่ผมมาทำงานกับธุรกิจของครอบครัวแรกๆ ก็เหมือน ‘คนขับรถมือใหม่’ ที่ยังไม่ชำนาญเส้นทาง และไม่มีเทคนิคการขับที่ดีพอ จึงจำเป็นต้องสะสมชั่วโมงบินในสถานการณ์ที่ยากลำบากให้มากขึ้น รวมถึงพัฒนาเทคนิคการขับ จึงจะเป็นผู้ขับขี่ที่มีความสามารถในการขับเคลื่อนองค์กรให้ไปถึงจุดหมายได้อย่างรวดเร็วและปลอดภัย

ในช่วงแรกของการทำงานที่เบทาโกรผมรับผิดชอบงานด้านวางแผนของบริษัท เมื่อถึงฤดูจัดทำงบประมาณหรือแผนธุรกิจประจำปี ผมจะเข้าหาเหล่าผู้จัดการของบริษัทและพูดคุย สอบถามถึงสิ่งที่บริษัทต้องการจะทำในอีก 1-3 ปีข้างหน้า โดยใช้ความรู้และประสบการณ์ในธุรกิจที่มีในตัวของผู้จัดการเอง แทนการวิเคราะห์ข้อมูลและเดินตามรูปแบบของการทำแผนยุทธศาสตร์ทั่วไป ที่ทำเช่นนี้อาจเป็นเพราะยังหาจุดเริ่มต้น และกระบวนการที่เหมาะสมไม่ได้

ไม่น่าเชื่อว่าคำตอบที่ได้คือ ‘ทุกคนต้องการขยายงานเป็นอย่างมาก’ ซึ่งถูกทางกับผมพอดี เพราะก่อนหน้านี้ได้เคยทำงานด้านวิจัยโครงการเพื่อขอกู้เงินธนาคารให้กับลูกค้ามาแล้ว เมื่อสมัยทำงานที่บริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ แต่ครั้งนี้จะเป็นการทำโครงการในธุรกิจของครอบครัวตัวเอง นับเป็นการเชื่อมต่อประสบการณ์ที่ได้จากการทำงานในบริษัทอื่นกับการพัฒนาธุรกิจของครอบครัวได้เป็นอย่างดี

“แล้วทำไมทุกคนจึงมีความต้องการขยายงานมากเช่นนี้?” จากการสนทนา จึงทราบว่าแนวทางการอนุมัติโครงการของบริษัทในอดีตที่ผ่านมานั้นยังไม่ชัดเจน ทำให้ผู้นำเสนอมีความยากลำบากมากในการจัดทำแผนงาน ดังนั้นผมจึงเป็นตัวกลางในการนำโครงการขยายงานเสนอต่อผู้บริหาร ซึ่งคำตอบที่ได้ในเบื้องต้นค่อนข้างไปในทางปฏิเสธ แต่ผู้ใหญ่ก็ยังให้โอกาสโดยบอกว่า “ถ้าธนาคารให้การสนับสนุน (กู้ธนาคารได้) ก็ให้ทำ” ซึ่งบังเอิญว่าเป็นสิ่งที่ผมพอมีความรู้อยู่บ้าง โครงการทั้งหลายจึงได้ทำ  จำได้ว่าโครงการแรกที่เสนอกับธนาคารในรูปแบบใหม่ และได้รับอนุมัติ คือ โครงการฟาร์มไก่พันธุ์ที่อำเภอปากช่อง

เป็นธรรมชาติของโครงการที่เมื่ออยู่ในกระดาษแล้วจะดูดีไปเสียหมด แต่เมื่อได้ทำจริงแล้วผลลัพธ์กลับไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่คาดการณ์ไว้ กล่าวคือในยุคแรกของการทำโครงการ ช่วงต้นๆ ผลตอบแทนมักจะต่ำกว่าแผนเสมอ แต่ในที่สุดก็กลับมาทำกำไรได้ ซึ่งทำให้การคืนทุนล่าช้ากว่าแผนที่กำหนด จากการทบทวนโครงการพบว่าการวางแผนนั้นยังไม่ละเอียดและรัดกุมดีพอ ประกอบกับการดำเนินการที่มีประสิทธิภาพต่ำกว่าแผน จึงส่งผลให้โครงการได้ผลตอบแทนล่าช้า ซึ่งทำให้ผมได้เรียนรู้และเข้าใจในวงจรคุณภาพ Plan (วางแผน) Do (ดำเนินการ) Check (ตรวจสอบผล) Act (แก้ไขและต่อยอด) หรือ P-D-C-A ดีขึ้น และยึดถือเป็นหลักปฏิบัติในการทำโครงการต่อๆ มา

หลังจากที่โครงการเกิดมากขึ้นเรื่อยๆ สิ่งที่มักได้ยินตามมา คือ ในช่วงต้นก็ห่วงว่า “โรงงานที่สร้างจะใหญ่เกินไปไหม” และต่อมาก็จะได้ยินคำพูดว่า “สียังไม่แห้งก็ขยายอีกแล้ว” อันเป็นผลมาจากคำสั่งซื้อที่เพิ่มขึ้นกว่าแผน ซึ่งเป็นเรื่องที่คาดการณ์ยากมากในการวางแผนโครงการ เพราะขั้นตอนของการวางแผน การออกแบบโรงงาน การก่อสร้าง การติดตั้งเครื่องจักร นั้นใช้เวลาค่อนข้างนานจนค่าสมมติฐานที่ใช้คำนวณในเบื้องต้นเปลี่ยนไป จึงเป็นเรื่องที่ต้องเรียนรู้และพัฒนาวิธีการดำเนินการกันต่อไป

อย่างไรก็ดีการขยายงานอย่างต่อเนื่องและพร้อมกันหลายโครงการบนฐานบุคลากรที่มีจำนวนค่อนข้างน้อย อีกทั้งยังมีความรู้ในทางการบริหารไม่มาก ส่งผลให้ประสิทธิภาพในการดำเนินงานและผลประกอบการโดยรวมยังไม่ดี

ผู้ใหญ่ในองค์กรรวมทั้งทีมบริหารจึงตระหนักว่า ‘ขนาดขององค์กรอย่างเดียวไม่ใช่เป็นตัวชี้วัดความสำเร็จ แต่การดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพต่างหากที่มีความสำคัญยิ่งกว่า’ ประกอบกับการที่ผมมีความรู้สึกต่อคำว่า ‘คุณภาพ’ เปลี่ยนไป จากที่ได้สัมผัสจริงในการดูงานหลายครั้งกับบริษัทร่วมทุน และได้เห็นถึงมาตรฐานคุณภาพด้านอาหารที่สูงมากของประเทศญี่ปุ่น จึงเป็นเหตุจูงใจให้เกิดแรงผลักดันเรื่องคุณภาพอย่างมาก และต้องการที่ปรึกษามาช่วยงาน

เรื่องของคุณภาพ จำได้ว่าเคยฟังจากอาจารย์ในชั้นเรียน MiniIE (ที่คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ) แต่ก็ยังไม่เข้าใจลึกซึ้งในประเด็นของผู้สอน จนวันหนึ่งได้มีโอกาสไปรับประทานอาหารกับผู้บริหารระดับสูงในประเทศญี่ปุ่น อาหารหลักอร่อยมาก แต่ประทับใจกับผลไม้มากกว่า ซึ่งก็คือ แตงญี่ปุ่น (Melon) โดยผู้ใหญ่ชาวญี่ปุ่นบอกว่า “แตงญี่ปุ่นร้านนี้

หวานอร่อยอย่างนี้ทุกครั้ง” ทำให้ผมเข้าใจว่าผู้บริโภคได้มีความคาดหวังกับคุณภาพในระดับนี้ตลอดเวลา ถึงตอนนี้คงไม่ต้องถามว่าคุณภาพคืออะไร เพราะสิ่งที่ผมได้สัมผัสนั้นได้ตอบตัวมันเองหมดแล้ว

“จะทำอย่างไรจึงจะตอบสนองความคาดหวังของลูกค้าได้” การพัฒนาระบบงานและบุคลากรทั่วทั้งองค์กรให้ไปในเป้าหมายเดียวกัน และการทำงานอย่างเป็นระบบจะสร้างความมั่นใจได้ว่า “ลูกค้าจะได้ใช้สินค้าและรับบริการที่ตรงตามความคาดหวังทุกครั้ง” นับเป็นสิ่งที่ท้าทายมาก แต่สำหรับผมแล้วเป็นเรื่องสนุก เพื่อนร่วมทีมทุกคนที่เป็นองค์ประกอบสำคัญก็ให้ความร่วมมืออย่างจริงจัง

ถึงแม้ว่าจะมีประสบการณ์ทำงานจากที่อื่นมาแล้วกว่าปีครึ่งก็ตาม แต่ก็นับว่าน้อยสำหรับการบริหารงานให้มีประสิทธิภาพ การลงหน้างานจริง การเรียนรู้ และการปรับปรุงแก้ไขอยู่ตลอดเวลาจะช่วยให้พัฒนาการเร็วขึ้น ประกอบกับความเป็น ‘มือใหม่’ ที่ยังไม่มีหน้า (ให้แตก) มาก จึงสามารถลองผิดลองถูกได้เต็มที่ ตราบเท่าที่ความผิดพลาดนั้นยังสามารถแก้ไขได้ ซึ่งเป็นสิ่งดีมากในกระบวนการเรียนรู้โดย “หากผิดพลาดก็หัดแก้ไขและจำเป็นบทเรียน หากทำถูกก็ถือไว้เป็นแนวทางปฏิบัติต่อไป”

จากหลายส่วนช่วยเสริมจึงเกิดการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง นี่คือ เสน่ห์ของความเป็นมือใหม่ และที่สำคัญท้ายสุดนี้ คือ การเรียนรู้นั้นไม่มีวันสิ้นสุด จะต้องเพิ่มพูนความรู้อยู่ตลอดเวลาไม่ว่าจะเป็นมือใหม่หรือ มือเก่าก็ตาม

ที่มา : bangkokbiznews.com