เมษายนนี้ ครบ 3 เดือน ของคำมั่นสัญญาหลายประการ ในเรื่องการให้บริการทันตกรรมฟรีของสำนักงานประกันสังคม (สปส.) เช่น สัญญาว่าโรงพยาบาลในเครือข่าย สปส.ต้องจัดสรรทันตแพทย์และเตียงทำฟันให้ครบตามกำหนด เพียงพอต่อการให้บริการทำฟันแก่ผู้ประกันตน สัญญาว่าปัญหาการรอคิวยาวนานจะลดลง หรือสัญญาว่าคุณภาพการทำฟันจะได้มาตรฐาน ฯลฯ

แต่ทว่า จากการสำรวจอย่างไม่เป็นทางการของทันตแพทย์ทั่วประเทศ พบว่าปัญหาทั้งหลายที่เกิดขึ้นตั้งแต่เดือนมกราคมที่ผ่านมา ซึ่งเป็นเดือนแรกที่เริ่มระบบทำฟันฟรี ยังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่อง และสะสมเป็นดินพอกหางหมูมากขึ้นตามลำดับ โรงพยาบาลในเครือข่ายหลายแห่งยังไม่สนใจที่จะพัฒนาสัดส่วนเตียงทำฟันและทันตแพทย์ให้เหมาะสมกับจำนวนผู้ประกันตน ทำกันมาอย่างไร ก็ยังคงทำเช่นนั้น คิวทำฟันบางแห่งยาวถึงเดือนมิถุนายน บางแห่งคิวไปถึงเดือนธันวาคม แม้ สปส. จะสามารถผ่อนหนักเป็นเบาตามข้อเสนอของสมาคมทันตแพทย์เอกชนไทย ที่ให้สิทธิทำฟันแก่ผู้ประกันตนอีกคนละ 400 บาท เพิ่มเติมขึ้นมาก็ตาม

และคาดว่า จนถึงสิ้นปีนี้ ปัญหาการเข้าไม่ถึงบริการทำฟันของลูกจ้างทั้งหลายจะยังคงมีอยู่อย่างหนาแน่น ซึ่งเป็นไปตามคำเตือนของสมาคมทันตแพทย์เอกชนไทยนั่นเอง ยังไม่นับรวมถึงข้อสงสัยในการดูแลมาตรฐานการทำฟันของ สปส. หรือแม้กระทั่งปัญหาคลีนิคเครือข่ายที่ สปส.พยายามบอกว่าสามารถจัดหามาเพื่อแก้ไขปัญหาบริการทำฟันได้แล้ว แต่จนบัดนี้คลีนิคเครือข่ายดังกล่าวก็มีอยู่น้อยมาก และที่มีอยู่ก็พยายามล่าถอยออกมาจากพันธสัญญาที่มีกับโรงพยาบาลตามบัตรด้วยสาเหตุหลายประการ แล้ว สปส.จะทำอย่างไร ที่จะแก้ปัญหาระบบการทำฟันฟรีที่สะสมปัญหามากขึ้นเรื่อยๆ

ทันตแพทย์ไม่แน่ใจว่า สปส.จะแก้ปัญหาอย่างไร เพราะแนวทางระยะยาวดูเหมือนจะคลุมเครือ ไม่แน่นอนไปเสียหมด รวมทั้งแนวคิดของ สปส.ในการดูแลรักษาสุขภาพของผู้เอาประกันตน ก็พอใจที่จะยืนอยู่กับแนวทาง "ซ่อมดีกว่าสร้าง" คือ ป่วยมาก็รักษาไป โดยไม่สนใจหรือไม่มีแนวทางชัดเจนว่าจะสร้างเสริมป้องกันสุขภาพแก่ผู้ประกันตนมากกว่า การซ่อมสุขภาพอย่างเดียว ซึ่งระบบต่างๆ ของ สปส.ทุกวันนี้ ก็เน้นหนักไปที่การรักษาความเจ็บป่วย ทำให้ต้องจ่ายเงินค่ารักษาโรคไปปีหนึ่งๆ นับหลายพันล้านบาท จนทำให้เครือโรงพยาบาลบางแห่งร่ำรวยไปตามๆ กัน

ทันตแพทย์ส่วนใหญ่มีความเห็นเสนอต่อ สปส.ว่า

1.สปส.และระบบต้องรับฟังปัญหาอย่างจริงใจมากกว่าที่ผ่านมา ต้องเปิดกว้าง และตั้งใจที่จะพัฒนาระบบอย่างจริงจังกว่าที่ผ่านมา ข้อนี้สำคัญมาก เพราะหากข้อนี้ไม่มีเหมือนในหลายเดือนที่ผ่านมา ปัญหาก็จะยังคาราคาซังอย่างที่กล่าวมาข้างต้น นอกจากนี้ สำนักงานควรจะสร้างระบบการบริหารจัดการที่ตรวจสอบได้โดยเจ้าของเงินตัวจริง คือ ผู้ประกันตนและนายจ้างทั้งหลาย ไม่เพียงอ้างแต่ว่ามีบอร์ดควบคุมดูแลอยู่ มิเช่นนั้นก็สมควรที่จะทำประชาพิจารณ์ในประเด็น ให้ สปส. ออกจากระบบราชการไปเป็นองค์กรอิสระ ที่มีกฎหมายใหม่รองรับดีหรือไม่?

2.คณะกรรมการแพทย์ประกันสังคม ควรเปิดกว้าง โปร่งใส ให้มีผู้เกี่ยวข้องหรือรู้ปัญหาจริง เข้าไปร่วมคิดร่วมตัดสินใจ และลดโอกาสในการผลักดันระบบที่มีปัญหา แต่กลับเอื้อประโยชน์แก่คนใดคนหนึ่ง ของกรรมการบางคนที่อาจมีผลประโยชน์มหาศาลแอบแฝง

3.วางยุทธศาสตร์การประกันตนด้านสุขภาพใหม่หมด เพื่อสร้างเสริมสุขภาพหรือเน้นการป้องกันโรคแก่ผู้ประกันตนที่อยู่ในวัยหนุ่มสาวหรือวัยทำงาน ส่วนมากทำงานหนักไม่ค่อยมีเวลาหรือโอกาสที่จะดูแลตนเอง ลดการโหมโฆษณาแต่เพียงการรักษาเท่านั้น

4.ปรับระบบการประกันให้เป็นแบบขั้นบันไดและร่วมจ่ายในการรักษา เพื่อความเป็นธรรมของผู้เอาประกันตน ซึ่งมีสุขภาพดี ร้าย และระดับความรุนแรงของโรคไม่เท่ากัน และมีความต้องการรับการรักษาพยาบาลไม่เท่ากัน

5.ในกรณีของทันตกรรม ปรับยุทธศาสตร์เน้นหนักไปที่การสร้างเสริมป้องกันสุขภาพช่องปาก และกระจายการเข้าถึงบริการไปยังสถานบริการทั้งรัฐและเอกชนทั้งหมด โดยไม่จำเป็นต้องผ่านนายหน้า เช่น โรงพยาบาลตามบัตร ทั้งจะเพิ่มทางเลือกแก่ลูกจ้างมากขึ้น

6.สร้างระบบการตรวจสอบที่เป็นจริงเป็นจัง จากผู้ที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญแท้จริง ไม่ใช่เอาเจ้าหน้าที่ประกันสังคม ไปนั่งเฝ้านอนเฝ้าตามสถานบริการสักพักหนึ่ง แล้วก็หายไป โดยไม่เกิดผลการตรวจสอบมาตรฐานและระบบที่พึงประสงค์ ที่แท้จริงเลย

หากทำจริงจังเพียงเท่านี้ เชื่อว่าจะมองเห็นได้ถึงก้าวย่างต่อไปที่ดีของระบบประกันสังคม ที่มีเงินของเหล่าลูกจ้างนายจ้างกว่า 3 แสนล้านบาทรองรับอยู่ โดยไม่ต้องไปพะวักพะวงหาทางทำกำไร โดยเอาเงินไปซื้อหุ้นบริษัทที่เกี่ยวข้องกับธนกิจการเมือง โดยที่เราเจ้าของเงินไม่ได้รับรู้ด้วยเลย ดังเช่นที่ทราบกันทั่วประเทศ

แหล่งข่าว : หนังสือพิมพ์ไทยโพส