ต้นเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา สำนักเศรษฐกิจการแรงงาน สำนักงานปลัดกระทรวงแรงงาน ร่วมกับมูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) จัดสัมมนาเชิงวิชาการ "เคลื่อนย้ายแรงงานระหว่างพื้นที่ อุตสาหกรรม และอาชีพ" โดยระดมความคิดเห็นจากผู้แทนภาครัฐ ผู้แทนนายจ้าง - ลูกจ้าง นักวิชาการกว่า 100 ชีวิต ณ ห้องพาโนรามา โรมแรมดิ เอมเมอรัลด์ กรุงเทพมหานคร มีหลายประเด็นที่อยู่ในความสนใจของผู้ประกอบการและแรงงาน

โดย "สมเกียรติ ฉายะศรีวงศ์" รองปลัดกระทรวงแรงงาน เปิดเวทีโดยการเล่าถึงที่ มาที่ไปของโครงการศึกษา วิเคราะห์ วิจัย การเคลื่อนย้ายแรงงานระหว่างพื้นที่อุตสาห กรรมและอาชีพว่า การเคลื่อนย้ายแรงงาน เป็นสิ่งสำคัญต่อการวางแผนกำลังคนด้านแรงงาน ซึ่งพบเห็นในทุกภูมิภาค ต่าง ๆ ของโลก อันเป็นผลจากสภาพเศรษฐกิจ สังคม การเมืองและสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ โดยจำแนกเป็น 3 ลักษณะ

คือ การเคลื่อนย้ายแรงงานตามสาขาอาชีพ การเคลื่อนย้ายแรงงานระหว่างอุตสาหกรรม และการเคลื่อนย้ายแรงงานระหว่างพื้นที่

ซึ่งการเคลื่อนย้ายใน 2 มิติแรก เป็นปรากฏการณ์ปกติที่เกิดในวงจรอาชีพและธุรกิจที่สัมพันธ์ปัจจัยทางเศรษฐกิจแรงงาน และผลิตภาพแรงงาน

สำหรับการเคลื่อนย้ายแรงงานระหว่างพื้นที่นั้น เป็นการเคลื่อนย้ายที่มีผลกระทบทางสังคมตามมา ซึ่งปัจจัยที่กำหนดการย้ายถิ่นเกิดจากภาวะความยากจน ค่าจ้างและการมีงานทำ

แต่การเคลื่อนย้ายแรงงานไม่ว่าในมิติใดก็ตาม ย่อมส่งผลกระทบต่อการจัดการและการวางแผนกำลังคนในภาคอุตสาหกรรม โดยเฉพาะต้นทุนค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นกับนายจ้าง สถานประกอบการ และลูกจ้าง (แรงงาน) ทั้งด้านการจัดหาคนทดแทน การปรับทักษะและความพร้อมระบบการทำงานขององค์กร การพัฒนากำลังคนและการหางานทำ

โดยกระทรวงแรงงานเล็งเห็นว่า แม้การเคลื่อนย้ายแรงงานทั้ง 3 มิติเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นโดยทั่วไป แต่ถ้าเราสามารถวางระบบการวางแผนกำลังคนที่ดี จะช่วยให้เราสามารถลดต้นทุนการเคลื่อนย้ายแรงงานลง

ที่สำคัญกว่านั้นสามารถพัฒนาฝีมือแรงงานที่มีทักษะที่ดีขึ้นรองรับความต้องการของสาขาอาชีพเป็นการเพิ่มคุณค่าและศักยภาพของฝีมือแรงงาน และทำให้เกิดการ matching ของการจ้างงาน สาขาอาชีพ และความต้องการหางานที่ดี

ซึ่งขณะนี้ต้องยอมรับว่าการวางแผนนโยบายและยุทธศาสตร์แรงงานของประเทศไทยยังขาดแคลนข้อมูลการเคลื่อนย้ายแรงงานที่จำเป็นอยู่มาก

ดังนั้น การสัมมนาครั้งนี้จึงเป็นแนวทางที่จะนำไปสู่การกำหนดมาตรการและนโยบายด้านแรงงานที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนย้ายแรงงานระหว่างพื้นที่อุตสาหกรรมและอาชีพที่เหมาะสมต่อไป

ในด้าน "สุนันท์ โพธิ์ทอง" ที่ปรึกษาวิชาการแรงงาน รักษาการในตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักเศรษฐกิจการแรงงาน ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันความต้องการแรงงานเพิ่มขึ้นตามการขยายตัวของระบบเศรษฐกิจ ขณะที่แนวโน้มกำลังแรงงานลดลงเนื่องจากอัตราการเพิ่มประชากรน้อยลง ส่งผลให้เกิดการขาดแคลนแรงงานในระดับต่าง ๆ เมื่อประกอบกับภาวะความไม่สมดุลระหว่างความต้องการจ้างงานและความต้องการมีงานทำ จึงเกิดการกระจุกตัวของแรงงานในหลายสาขา ซึ่งงานวิจัยตรงนี้จะสามารถช่วยให้ทุกอย่างชัดเจนขึ้น

หน้า 26

วันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 ปีที่ 33 ฉบับที่ 4211  ประชาชาติธุรกิจ