นายกรัฐมนตรีสั่ง สปส.หารือกฤษฎีกาตีความกองทุนประกันสังคมเป็นหน่วยงานรัฐหรือรัฐวิสาหกิจ แก้ปัญหาถือหุ้นเกินครึ่งในราชบุรีโฮลดิ้งซึ่งอาจเข้าข่ายกลายเป็นรัฐวิสาหกิจแห่งใหม่ คลังเล็งแก้กฎหมายเปลี่ยนสถานภาพ สปส.จากหน่วยงานรัฐเป็นนิติบุคคลเพื่อนำเงินไปลงทุนทั้งในและนอกได้คล่องตัวขึ้น เผยมีบริษัทในตลาดฯ อีกนับ 10 แห่งที่ภาครัฐเข้าถืออย่างมีนัยสำคัญ เร่งล้อมคอกหน่วยงานรัฐที่มีกองทุนลักษณะเดียวกันศึกษานโยบายลงทุนให้ละเอียดป้องผลกระทบในอนาคต

วานนี้ (8 พ.ย.) นายไชยา ยิ้มวิไล โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวภายหลังการประชุมคณะกรรมการกำกับนโยบายด้านรัฐวิสากิจ (กนร.) ครั้งที่ 1/2550 ที่มีพล.อ. สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรี เป็นประธาน ว่า ที่ประชุมได้เห็นชอบในหลักการของหลักเกณฑ์การจัดตั้งและการกำกับดูแลบริษัทในเครือของรัฐวิสาหกิจ ตามที่กระทรวงการคลังเสนอ และให้นำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา

ทั้งนี้ กระทรวงการคลัง ได้กำหนดหลักเกณฑ์การจัดตั้ง/ร่วมทุนและการกำกับดูแลบริษัทในเครือ เพื่อให้การกำกับดูแลบริษัทในเครือเป็นไปอย่างเหมาะสมและเป็นมาตรฐาน โดยให้ใช้บังคับกับรัฐวิสาหกิจทุกแห่ง ยกเว้น รัฐวิสาหกิจที่เป็นสถาบันการเงิน ดังนี้ 1) หลักเกณฑ์การจัดตั้ง/ร่วมทุนบริษัทในเครือ ประกอบด้วยหลักเกณฑ์ 7 ข้อ ดังนี้

(1) การจัดตั้ง/ร่วมทุนต้องเป็นไปตามเจตนารมณ์ของกฎหมายที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะกฎหมายจัดตั้งของรัฐวิสาหกิจ (2) การจัดตั้ง/ร่วมทุนต้องไม่ดำเนินกิจการที่เป็นภารกิจหลักของรัฐวิสาหกิจแม่ เว้นแต่ได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีในกรณีเพื่อให้เกิดความเป็นไปได้ในการเพิ่มประสิทธิภาพ กรณีที่มีปัญหาการเงินและจำเป็นต้องปรับโครงสร้างกิจการ เพื่อนำความเชี่ยวชาญไปสร้างรายได้เพิ่มเติมในต่างประเทศ และเพื่อจัดหาเทคโนโลยีหรือความเชี่ยวชาญในการดำเนินธุรกิจ (3) บริษัทในเครือต้องดำเนินการกิจการที่เกี่ยวเนื่องโดยตรงกับภารกิจของรัฐวิสาหกิจแม่

(4) บริษัทในเครือต้องไม่มีอำนาจผูกขาดและสิทธิพิเศษของรัฐวิสาหกิจแม่ (5) บริษัทในเครือต้องไม่ประกอบกิจการที่มีลักษณะเป็นการแข่งขันกับภาคเอกชน เว้นแต่ความจำเป็นเพื่อประโยชน์ในการรักษาความมั่นคงของรัฐ รักษาประโยชน์ส่วนรวมหรือการจัดให้มีสาธารณูปโภค (6) บริษัทในเครือต้องไม่ดำเนินกิจการเกี่ยวกับการผลิตสินค้า หรือบริการที่มีผลเสียต่อสุขภาพ อนามัย หรือศีลธรรมอันดีของประชาชน

และ (7) ในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงและ/หรือเพิ่มเติมกิจการ จะต้องขอความเห็นชอบตามขั้นตอนการขออนุมัติการจัดตั้ง/ร่วมทุน นอกจากนี้ การจัดตั้ง/ร่วมทุน บริษัทในเครือจะต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีทุกกรณี ยกเว้นรัฐวิสาหกิจที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ ที่ร่วมทุนในบริษัทที่ไม่เป็นรัฐวิสาหกิจ

2) เห็นชอบแนวทางแก้ไขปัญหาบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ ที่รัฐไม่มีนโยบายให้เป็นรัฐวิสาหกิจ เมื่อมีหน่วยงานรัฐเข้าไปถือหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ฯ และมีผลทำให้บริษัทฯนั้นมีสถานะเป็นรัฐวิสาหกิจ เช่น กรณีกองทุนประกันสังคมเข้าไปถือหุ้นในบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ เพื่อจัดหาประโยชน์เพิ่มเติม ซึ่งเงินกองทุนฯ มาจาก 3 ฝ่ายคือ เงินสมทบจากรัฐบาล นายจ้าง และผู้ประกันตน

ในการนี้ ที่ประชุม กนร. มอบหมายให้สำนักงานประกันสังคมหารือกับสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา และดำเนินการแก้ไขกฎหมายเพื่อให้กองทุนประกันสังคม สามารถเข้าไปถือหุ้นในบริษัทจดทะเบียนได้ และไม่ทำให้กลายสภาพเป็นรัฐวิสาหกิจ

นายไชยา กล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับการถือหุ้นของหน่วยงานของรัฐในบริษัทมหาชนจำกัด ที่ประชุมเห็นชอบในหลักการดังนี้ 1. ขอความร่วมมือจากสำนักงานประกันสังคม (สปส.) และหน่วยงานอื่นของรัฐที่มีภารกิจหรือมีธุรกรรมเกี่ยวกับการลงทุนในลักษณะนี้ พิจารณานโยบายด้านการลงทุนที่ไม่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงสถานะบริษัทจดทะเบียนจนกลายเป็นรัฐวิสาหกิจ

2.มอบหมายให้สำนักงานประกันสังคมหารือสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เพื่อให้เกิดความชัดเจนว่ากองทุนประกันสังคม (สปส.) มีสถานะเป็นส่วนราชการหรือไม่ 3. หากปรากฏว่า กองทุนฯ มีสถานะเป็นส่วนราชการ เห็นสมควรให้สำนักงานประกันสังคมดำเนินการแก้ไขปรับปรุงกฎหมาย เพื่อให้การลงทุนของสำนักงานประกันสังคมไม่เกิดผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงสถานะบริษัทจดทะเบียนจนกลายเป็นรัฐวิสาหกิจ ทั้งนี้ ให้ สปส. เริ่มดำเนินการขอแก้กฎหมายให้ชัดเจนได้ตั้งแต่บัดนี้เช่นเดียวกับกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) โดยไม่ต้องอ้างสถานะว่าเป็นส่วนราชการหรือไม่ แต่ขอปรับให้เป็นเหมือน กบข.

นายไชยา กล่าวอีกว่า นายกรัฐมนตรีมีความเห็นว่า ทำอย่างไรที่จะไม่ให้กองทุนของสำนักงานประกันสังคม เป็นเงินในส่วนของทางภาครัฐหรือเป็นในส่วนของการลงทุนของรัฐวิสาหกิจ ซึ่งเป็นลักษณะที่คล้ายกับกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) ฉะนั้นวิธีการดำเนินการก็คือมุ่งไปที่การจะแก้ไขในส่วนของ สปส. ให้ถูกต้องว่าไม่ได้เป็นเงินในส่วนของภาครัฐทั้งหมด เป็นเงินกองทุนทั่ว ๆ ไปที่จะลงทุนทั้งในภายและภายนอกได้

โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวต่อว่า การที่ฝ่ายเลขานุการเสนอก็ไม่ได้มุ่งไปที่ สปส. อย่างเดียวแต่มีหน่วยงานอื่นด้วย เรื่องการขอความร่วมมือจึงจำเป็นจะต้องทำ การที่จะไปลงทุนอื่นใดในขณะนี้ ถ้าเข้าไปเกี่ยวพันลักษณะเช่นเดียวกันก็ควรพิจารณาให้รอบคอบ ทั้งนี้ ในเรื่องการดำเนินการแก้ไขปรับปรุงกฎหมาย ขอให้ สปส. ได้เริ่มดำเนินการขอแก้กฎหมายให้ชัดเจนได้ตั้งแต่บัดนี้ โดยขอปรับให้เป็นเหมือน กบข. โดยไม่ควรอ้างสถานะว่าเป็นส่วนราชการหรือไม่ ส่วนกรณีปัจจุบันขอให้ทางคณะกรรมการกฤษฎีกาช่วยตีความ ถ้าชี้มาทางด้านใดก็จะได้สามารถปรับปรุงแก้ไขได้

"ในเรื่องการที่จะเร่งดำเนินการปรับปรุงกฎหมาย นายกฯขอให้ทางกองทุนฯ สปส.ได้เร่งดำเนินการ มีรายละเอียดมากพอสมควร อยากให้มีความรอบคอบ ให้ดูกันให้ละเอียด ไม่อยากทำอะไรที่เร่งรัดจนกระทั่งเกิดปัญหาขึ้น อยากฝากว่าให้ศึกษาให้ละเอียด หาทางกันให้รอบคอบว่าในส่วนของสำนักงานประกันสังคมซึ่งเป็นส่วนราชการ ควรจะมีบทบาทอย่างไรแค่ไหน ถ้าศึกษาละเอียดแล้วก็ขอแก้ไขเพียงครั้งเดียว ถึงแม้ว่าจะไม่ได้เข้ามาในรัฐบาลปัจจุบันก็คงจะมีปัญหาอะไร เพราะเป็นเรื่องที่ทุกคนรับทราบดีอยู่แล้ว และจำเป็นที่จะต้องช่วยกันปรับปรุงแก้ไข เพราะมิฉะนั้นกองทุนประกันสังคมจะมีปัญหา ทุกคนเข้าใจว่าเราไม่ได้มีเจตนาที่จะไปอำพราง ไม่มีเจตนาที่จะทำอะไรที่จะผิดกฎหมาย เราต้องการทำให้ถูก แต่สิ่งที่เกิดขึ้นต้องใช้เวลา” นายไชยาอ้างคำกล่าวของนายกรัฐมนตรี

แหล่งข่าวจากทำเนียบ เปิดเผยว่า ที่ประชุมได้รายงานกรณีที่กองทุน สปส. เข้าไปมีสัดส่วนการถือหุ้นบริษัท ผลิตไฟฟ้าราชบุรีโฮลดิ้ง จำกัด(มหาชน) โดยเฉพาะกรณีที่หากหน่วยงานรัฐ ถือหุ้นเกินกว่า 50% เพราะก่อนหน้านี้ มีการตีความกันแล้วว่ากองทุนประกันสังคม ถือว่าเป็นหน่วยงานรัฐ แม้มีการส่งเงินสมทบโดยภาครัฐเพียง1 ใน 3 แต่การบริหารงานกองทุนทำโดยสำนักงานประกันสังคม ซึ่งเป็นหน่วยงานรัฐบาลจึงส่งผลให้ บริษัทราชบุรีโฮลดิ้ง เข้าข่ายเป็นรัฐวิสาหกิจรายใหม่หรือไม่ โดยให้คณะกรรมการกฤษฎีกาช่วยตีความประเด็นนี้

นายไชยา กล่าวอีกว่า กระทรวงการคลัง ยังได้รายงานถึงภาวะปัจจุบันที่บริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย มีสัดส่วนการถือหุ้นของภาครัฐอย่างมีนัยสำคัญประมาณ 10 บริษัท ซึ่งนิยามของ “รัฐวิสาหกิจ” ที่กำหนดในกฎหมายหลายฉบับมีลักษณะที่แตกต่างกัน เพื่อประโยชน์ในการกำกับดูแลในแต่ละเรื่อง และโดยที่สำนักงานประกันสังคม (สปส.) จัดตั้งตามพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 เพื่อนำเงินกองทุนประกันสังคมไปจัดหาผลประโยชน์เพิ่มเติมตามระเบียบที่คณะกรรมการประกันสังคมเป็นผู้กำหนดนั้น ได้มีประเด็นปัญหา คือ

1) ความไม่ชัดเจนในสถานะของกองทุนประกันสังคมว่าเป็นนิติบุคคลหรือเป็นส่วนราชการ 2) กองทุนฯ หรือ หน่วยงานของรัฐอื่นที่มีภารกิจหรือมีธุรกรรมเกี่ยวกับการลงทุน เช่น ธนาคารออมสิน เข้าไปซื้อหุ้นของบริษัทมหาชน จำกัด ผ่านตลาดหลักทรัพย์ฯ อาจทำให้บริษัทดังกล่าวมีสถานะเป็นรัฐวิสาหกิจ นอกจากนี้มีผลกระทบ คือหน่วยงานใดมีสถานะเป็นรัฐวิสาหกิจต้องปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบ มติคณะรัฐมนตรีที่บังคับกับรัฐวิสาหกิจ

คลังแก้ กม.ร่วมสางราชบุรีโฮลดิ้ง

ทางด้าน นายฉลองภพ สุสังกร์กาญจน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กล่าวถึงประเด็นข้างต้นว่า ขณะนี้ พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรี ได้มอบหมายให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาประเด็นกฎหมายที่จะหาทางออกในกรณีดังกล่าว เพื่อแก้กฎหมายให้กองทุนประกันสังคม มีสถานะเป็นนิติบุคคล ไม่ใช่หน่วยงานของรัฐ เช่นเดียวกับกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) เพื่อให้การบริหารงาน และการนำเงินกองทุนไปลงทุนมีความคล่องตัว แต่ตอนนี้ยังไม่ได้สรุปได้ว่า สปส.ต้องขายหุ้นออกหรือไม่

อย่างไรก็ตาม นายฉลองภพ เชื่อว่า คณะรัฐมนตรี (ครม.) พร้อมจะยกเว้นการกลายสภาพเป็นรัฐวิสาหกิจ สำหรับบริษัทเอกชนที่สำนักงานประกันสังคม (สปส.) เข้าไปลงทุนแล้วทำให้สัดส่วนการถือหุ้นภาครัฐสูงเกินกว่า 50% หากทาง สปส.เสนอทางออกที่ดีมาให้พิจารณา ขณะที่คณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (กนร.) มอบหมายให้ สปส.ไปปรับแก้กฎหมายเพื่อแปลงเป็นนิติบุคคลในระยะยาวเพื่อให้เสนอ ครม.พิจารณาด้วย

ในส่วนของบริษัท ผลิตไฟฟ้าราชบุรีโฮลดิ้ง จำกัด (มหาชน) หรือ RATCH ซึ่งอาจมีปัญหาที่ สปส.เข้าไปถือหุ้นเกิน 50% ส่งเกรงว่าจะส่งผลให้เป็นรัฐวิสาหกิจนั้น นายฉลองภพ กล่าวว่า ล่าสุด ได้เตรียมเสนอ ครม.พิจารณาเร็วๆ นี้ ยกเว้นระเบียบข้อบังคับต่างๆ เพื่อหาทางไม่ให้มีผลกระทบ ทั้งนี้ กองทุนประกันสังคม ไม่ได้เป็นของรัฐ แต่ว่าไม่ได้เป็นนิติบุคคล ดังนั้น ในการเข้าไปซื้อหุ้นก็ซื้อในนาม สปส. ซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐ จึงทำให้ถือว่ารัฐเป็นผู้ถือหุ้น

"นายกฯ สั่งให้ สปส.ไปดูเรื่องการแก้กฎหมายให้เป็นนิติบุคคล ขณะเดียวกันก็ต้องหาทางแก้ไขปัญหาระยะสั้น อะไรที่ยกเว้นได้ก็เสนอ ครม.ขอยกเว้น ต้องหาทางออกที่ไม่มีผลกระทบมาก และต้องหาทางออกที่ดีที่สุด น่าจะเป็นนิติบุคคล เพราะจะไม่ได้เป็นของรัฐ หากไม่ได้เป็นนิติบุคคล เวลาเข้าไปซื้อหุ้นก็ไปซื้อหุ้นในนามของสำนักงานคณะกรรมการ สปส. ซึ่งก็เป็นรัฐอยู่ดี"รมว.คลังชี้แจง

แหล่งข่าว : ผู้จัดการ