ISO9001 VS 5ส : SIAMHRM.COM

ISO9001 VS 5ส


ผมได้มีโอกาสได้พูดคุยกับรุ่นน้องคนหนึ่งซึ่งทำงานเป็นข้าราชการ ในหน่วยงานแห่งหนึ่ง เค้าเปรยกับผมขึ้นมาว่า จะเข้าไปค้นคว้าหาข้อมูลในเว็บไซด์ผม ซึ่งเป็นเรื่องเกี่ยวกับไอเอสโอ เพราะหน่วยงานของเขากำลังจะเริ่มนำระบบ 5ส มาใช้

เขาบอกอย่างหนักแน่น ถึงเหตุผลที่อยากรู้เรื่องไอเอสโอก็เพราะว่า "5ส เป็นส่วนหนึ่งของไอเอสโอ"
ผมฟังแล้วชักทะแม่งๆ ยังไม่ได้ตัดสินว่าประโยคนั้นถูกหรือผิดในตอนนั้น แต่ที่แน่ๆ รุ่นน้องคนนั้นไม่ได้ผิดหรอก เพราะเขาไม่รู้จักไอเอสโอ เขารับข่าวสารมาแบบนั้น และเป็นที่แน่นอนว่า คนในแวดวงนั้นก็คงจะได้รับข่าวสารมาแบบเดียวกันมิผิดเพี้ยน
ได้ยินประเด็นนี้มานานแล้วเหมือนกัน ผู้รู้บางท่านก็ฟันธงลงไปเลยว่า 5ส กับไอเอสโอนั้นไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ ต่อกันเลย องค์กรไม่จำเป็นต้องทำ 5ส ก่อน แล้วถึงต้องทำไอเอสโอ
บางท่านก็ว่า 5ส เป็นพื้นฐานที่สำคัญ หากขาดซึ่ง 5ส แล้ว ไอเอสโอเห็นท่าว่าจะไปรอดยาก

ก็เลยเป็นประเด็นที่มักถูกหยิบยกมาถกกันว่า ถ้าจะทำ ISO9001 ต้องทำ 5ส ก่อนหรือไม่
ถ้าถามผม ผมขอตอบว่า "ไม่จำเป็น" แต่ "ถ้าทำก็ดี" เอ๊ะ..ยังไง

ไม่มีข้อกำหนดใดใน ISO9001 ที่บอกว่า หรือแม้แต่บอกเป็นนัยๆ ว่า ต้องทำ 5ส กระบวนการ 5ส นั้น มันก็ยุ่งยากพอสมควรในตัวมันเองอยู่แล้ว ไหนจะต้องมีคณะทำงาน ไหนจะต้องมีการตรวจติดตาม ไหนจะต้องมีการสร้างจิตสำนึก แล้วยังต้องมีการประกวด ให้รางวัลอีก เป็นสิ่งที่ ISO9001 ไม่ได้ขอให้มี

องค์กรที่ไม่อยากยุ่งยากนัก ทำ ISO9001 ไปเลยครับ 5ส เป็นแค่ตัวช่วยได้นิดหน่อย

ISO9001 มีข้อกำหนดเรื่องสภาพแวดล้อมการปฏิบัติงาน (6.4) ซึ่งเนื้อความมีว่า "องค์กรต้องกำหนด และบริหารสภาพแวดล้อมในการปฏิบัติงาน ซึ่งจำเป็น เพื่อให้ผลิตภัณฑ์เป็นไปตามข้อกำหนด"
ตรงนี้การปฏิบัติ 5ส จะเข้ามาช่วยได้เยอะ แต่ถ้าถามว่า ต้องทำ5ส เพื่อที่จะให้ได้ข้อนี้มั๊ย ตอบว่า..โน

วัตถุประสงค์ของ 6.4 ก็บอกอยู่แล้วว่า เพื่อให้ผลิตภัณฑ์เป็นไปตามข้อกำหนด แต่ 5ส จะมุ่งเน้นไปที่พัฒนาสถานที่ทำงานให้น่าทำงานมากกว่า เรื่องให้ผลิตภัณฑ์เป็นไปตามข้อกำหนดนั้นเหมือนเป็นของแถมเสียมากกว่า

นอกจาก 6.4 แล้วก็มีข้อกำหนดอื่นอีกประปราย ที่เกี่ยวข้องกับ ISO9001 เช่น 4.2.4 การจัดเก็บบันทึก ถ้ามีการทำดัชนี ชี้บ่ง เข้าแฟ้ม จะทำให้สะดวกในการค้นหาเอกสาร เป็นต้น ซึ่งสามารถกำหนดระบบการจัดเก็บบันทึกขึ้นมาตรงๆ เลยก็ได้ ไม่ต้องมาทำอะไรอ้อมค้อม อย่างทำระบบ "สะดวก" ทั้งองค์กร เพื่อให้ได้มาซึ่ง 4.2.4

หรือเรื่องการทำความสะอาด ที่กำหนดให้ทำทุกซอกทุกมุม กำจัดถึงต้นตอของความสกปรก ก็เป็นคอนเสปต์ที่สอดคล้องกับการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (PM) อยู่เหมือนกัน ถ้าสิ่งที่ทำความสะอาดนั้น เป็นเครื่องจักร ซึ่งเราสามารถจัดตั้งระบบ PM ขึ้นมาโดยตรง จะง่ายกว่าใช้ระบบ 5ส เรื่อง "สะอาด" เพื่อให้ได้มาซึ่ง PM
ถ้าอยากทำ 5ส เพื่อต้องการ 5ส หรือเพื่อฝึกให้คนในองค์กรรู้จักระบบง่ายๆ ก่อน (ง่ายจริงรื๊อ) ก็พอเป็นเหตุผลที่ยอมรับได้ แต่ถ้าต้องการทำ 5ส เพื่อเป้าหมายต้องการได้ ISO9001 ในมุมมองของผมเหมือนกับการ ขี่ช้างไปจับตั๊กแตนยังไงยังงั้น

ในทางกลับกัน อย่างกรณีรุ่นน้องผม ที่บอกไปตั้งแต่ตอนแรก ถ้าอยากทำ 5ส โดยที่ต้องมาศึกษาทำความเข้าใจ หรือทำ ISO9001 ก่อน

มันยิ่งกว่าขี่ช้างจับตั๊กแตนอีกนะครับ

 

 

แหล่งข้อมูล : www.isothai.com



   หรือ กดปุ่ม Ctrl+P (หรือคลิกที่เมนู File และ Print ของโปรแกรมเว็บเบราเซอร์) เมื่อต้องการพิมพ์เครื่องพิมพ์

SIAMHRM.COM : ศูนย์รวมข้อมูลด้านการบริหารทรัพยากรมนุษย์
Web Partner : JOBSIAM.COM | FREEJOBTHAI.COM | JOBDUZY.COM