ประสิทธิผลของระบบบริหารคุณภาพคืออะไร??

คงต้องอ้างอิงมาตรฐานISO ในการตอบคำถามนี้

-  มาตรฐาน ISO9001:2000 ข้อ 1.1 บททั่วไป (General) กล่าวว่า "มาตรฐานฉบับนี้  ได้วางข้อกำหนดของระบบบริหารคุณภาพ   สำหรับองค์การที่จะนำไปประยุกต์ใช้ที่ต้องการ
    a)   แสดงให้เห็นว่าองค์การมีความสามารถที่จะผลิตและส่งมอบผลิตภัณฑ์ที่สอดคล้องกับความต้องการของลูกค้าและข้อกำหนดทางด้านกฎหมายที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอ
    b)    มีเป้าหมายที่จะบรรลุถึงความพึงพอใจของลูกค้า ด้วยการประยุกต์ใช้ระบบบริหารคุณภาพอย่างมีประสิทธิผล ซึ่งรวมถึง การปรับปรุงระบบอย่างต่อเนื่อง การประกันการทำตามข้อกำหนดของลูกค้าและ ข้อกำหนดทางกฎหมายที่เกี่ยวข้อง"

-  มาตรฐาน ISO9000:2000 ข้อ 2.8.1 กล่าวว่า ในการประเมินว่าระบบบริหารคุณภาพ มี4 คำถามพื้นฐานสำหรับทุกกระบวนการในระบบระหว่างการประเมิน ( กระบวนการมีการชี้บ่ง และมีรายละเอียดอย่างเหมาะสม มีการกำหนดความรับผิดชอบ  ขั้นตอนการปฏิบัติงานได้มีการนำไปปฏิบัติและธำรงรักษา กระบวนการมีประสิทธิผลในการบรรลุเป้าหมายที่ต้องการ)

-  มาตรฐาน ISO9000:2000 ข้อ 2.8.3 กล่าวว่าเป็นหน้าที่ของผู้บริหารระดับสูงในการประเมินความพอเพียง เหมาะสม ประสิทธิผล และประสิทธิภาพของระบบบริหารคุณภาพ กับนโยบายคุณภาพและวัตถุประสงค์คุณภาพ

        -- ดังนั้นถ้าหากกล่าวว่าระบบบริหารคุณภาพมีประสิทธิผล นั่นแสดงว่าระบบบริหารคุณภาพที่มีอยู่สามารถที่จะทำให้องค์กรบรรลุข้อกำหนดข้อ 1.1 a) & b)
        -- ดังนั้นถ้าหากกล่าวว่าระบบบริหารคุณภาพมีประสิทธิผล นั่นคือทุกกระบวนการในระบบได้บรรลุเป้าหมายที่ต้องการ
        -- ดังนั้นถ้าหากกล่าวว่าระบบบริหารคุณภาพมีประสิทธิผล นั่นคือระบบบริหารคุณภาพที่มีอยู่มีความเหมาะสม พอเพียงในการทำให้องค์กรบรรลุนโยบายและวัตถุประสงค์คุณภาพที่จัดทำขึ้น ดูแผนผังข้างล่างประกอบ
 

มีตรงส่วนไหนบ้างในข้อกำหนดISO9001:2000 ที่กล่าวถึงคำว่าประสิทธิผลของระบบบริหารคุณภาพ??

มากมาย.......
ข้อกำหนด 4.1 "องค์กรต้องจัดทำ ทำให้เป็นเอกสาร.........และปรับปรุงประสิทธิผลของระบบQMS อย่างต่อเนื่อง"
ข้อกำหนด 5.1  ความมุ่งมั่นของฝ่ายบริหาร (Management commitment) "ผู้บริหารระดับสูงต้องทำให้เป็นที่ประจักษ์  ถึงความมุ่งมั่นของตนที่มีต่อ การพัฒนาและการนำเอา ระบบบริหารคุณภาพไปปฏิบัติใช้ รวมถึงการปรับปรุงประสิทธิผลของระบบอย่างต่อเนื่อง โดย...."
ข้อกำหนด 5.3b นโยบายคุณภาพต้อง"      ครอบคลุมถึงความมุ่งมั่นในการทำตามข้อกำหนด  และการปรับปรุงประสิทธิผลของระบบบริหารคุณภาพอย่างต่อเนื่อง"
ข้อกำหนด 5.5.3   การสื่อสารภายในองค์การ (Internal communication) "ผู้บริหารระดับสูง ต้องทำให้มั่นใจได้ว่าได้มีการกำหนดกระบวนการสื่อสารที่เหมาะสมภายในองค์การ และการสื่อสารเหล่านี้มีขึ้นเพื่อก่อให้เกิดประสิทธิผลในระบบบริหารคุณภาพ"
ข้อกำหนด 5.6.1   บททั่วไป (General)"ผู้บริหารระดับสูงต้องทำการทบทวนระบบบริหารคุณภาพ...... เพื่อให้มั่นใจว่าระบบบริหารคุณภาพยังคงความเหมาะสม   มีความเพียงพอ   และยังมีประสิทธิผล "
ข้อกำหนด 8.1 "องค์การต้องวางแผนและนําระบบไปปฏิบัติใช้ใน  การเฝ้าติดตาม การวัด การวิเคราะห์ และการปรับปรุง กระบวนการที่จำเป็นในการ .... c)       ปรับปรุงประสิทธิผลของระบบบริหารคุณภาพอย่างต่อเนื่อง
ข้อกำหนด 8.4  การวิเคราะห์ข้อมูล (Analysis of data) "องค์การต้อง วางแผน เก็บ และวิเคราะห์ ข้อมูลที่เหมาะสม เพื่อใช้ในการแสดงผลว่าระบบบริหารคุณภาพมีความเหมาะสม และมีประสิทธิผล และ เพื่อประเมินดูว่าสามารถที่จะทำการปรับปรุง ประสิทธิผลของระบบบริหารคุณภาพ อย่างต่อเนื่องในจุดใดได้บ้าง "
ข้อกำหนด 8.5.1   การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง (Continual improvement) "องค์การต้องปรับปรุงประสิทธิผลของระบบบริหารคุณภาพอย่างต่อเนื่อง โดยใช้ ....."

แล้วส่งผลต่อการวางระบบอย่างไร??
ท่านจะเห็นว่าเป็นความประสงค์ของมาตรฐานที่ต้องการให้ท่านมีระบบที่สอดคล้องกับความประสงค์ขององค์กร มีไว้เพื่อให้องค์กรบรรลุนโยบาย และวัตถุประสงค์คุณภาพขององค์กร (Quality Objective)  ดังนั้นในการวางกรอบระบบควรเน้นในเรื่องการรักษาจุดแข็ง และการกำจัดจุดอ่อนในองค์กร เอกสารในระบบมีไว้เพื่อธำรงรักษาและการปรับปรุงสมรรถนะขององค์กร  หากท่านกำหนดวัตถุประสงค์ที่คุณภาพอย่างพอเพียงในองค์กรจะเป็นหัวใจสำคัญในการจัดทำ นำระบบไปใช้ และการปรับปรุงสมรรถนะระบบ

แล้วส่งผลต่อการตรวจประเมินระบบอย่างไร??
จะเห็นว่าระบบมาตรฐาน ISO 9001:2000 มีไว้เพื่อให้องค์กรบรรลุความพึงพอใจลูกค้าของตนเอง,เพื่อเพิ่มพูนสมรรถนะขององค์กร  ซึ่งกระทำโดยการประกาศนโยบายและการจัดทำวัตถุประสงค์คุณภาพแล้วทำระบบให้เป็นไปตามนั้น  ดังนั้นแนวทางในการตรวจจึงควรเน้นในส่วนที่พิสูจน์ว่าระบบได้ถูกออกแบบเพื่อมุ่งสู่การบรรลุนโยบายหรือไม่ หากองค์กรไม่บรรลุวัตถุประสงค์มีจุดอ่อนที่หลงเหลืออยู่ในระบบหรือไม่ วัตถุประสงค์คุณภาพมีอะไรที่ควรนำมาจัดทำเป็นเป้าหมาย..... มากกว่าการเน้นจับผิดการไม่กระทำตามเอกสาร(โดยไม่รู้ว่าทำไปทำไม)  หรือการไม่กรอกบันทึก(ที่ไม่รู้ว่ากรอกทำไม)