ลักษณะของการกลั่นแกล้งตามมาตรา 123 แห่ง พ.ร.บ. แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 พิจารณาได้จากเจตนาของนายจ้างและพฤติการณ์แวดล้อมในการเลิกจ้าง ซึ่งจากแหล่งข้อมูลและแนวคำพิพากษาศาลฎีกาสามารถสรุปได้ดังนี้ :

1. เจตนาแฝงเพื่อกำจัดลูกจ้างที่เกี่ยวข้องกับข้อเรียกร้อง

ตามปกติ มาตรา 123 ห้ามไม่ให้นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างที่เกี่ยวข้องกับข้อเรียกร้องในระหว่างที่ข้อตกลงมีผลใช้บังคับ การกระทำที่จะถือว่าเป็นการกลั่นแกล้ง คือการที่นายจ้างอ้างเหตุผลอื่นขึ้นมาบังหน้าเพื่อเลิกจ้างลูกจ้างกลุ่มนี้ โดยที่แท้จริงแล้วมีเจตนาที่จะขจัดลูกจ้างที่เป็นแกนนำหรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการเรียกร้องสิทธิแรงงาน

2. การขาดเหตุผลความจำเป็นที่สำคัญอย่างแท้จริง

หากนายจ้างเลิกจ้างโดยไม่มีเหตุผลความจำเป็นอันสำคัญหรือเหตุอันสมควรมารองรับ จะถูกมองว่าเป็นการกลั่นแกล้งได้ ในทางตรงกันข้าม หากนายจ้างสามารถพิสูจน์ได้ว่ามีความจำเป็นทางธุรกิจจริงๆ เช่น การควบรวมกิจการในระดับบริษัทแม่จนต้องปรับโครงสร้างองค์กร และได้ดำเนินการตามขั้นตอนที่โปร่งใส ย่อมแสดงให้เห็นว่า "มิได้มีเจตนากลั่นแกล้ง"

3. การเลือกปฏิบัติ (Selective Treatment)

ลักษณะของการกลั่นแกล้งมักมาคู่กับการเลือกปฏิบัติ เช่น:

• การเลือกเลิกจ้างเฉพาะกลุ่มลูกจ้างที่เป็นสมาชิกสหภาพแรงงานหรือผู้แทนลูกจ้าง โดยไม่มีเกณฑ์การคัดเลือกที่ชัดเจน
• พฤติการณ์ที่ไม่เป็นการกลั่นแกล้ง: คือการที่นายจ้างใช้เกณฑ์เดียวกันกับลูกจ้างทุกคน เช่น เลิกจ้างลูกจ้างทุกคนที่ปฏิเสธการโอนย้ายไปยังบริษัทใหม่ตามที่ได้ตกลงไว้กับสหภาพแรงงาน ซึ่งกรณีนี้ศาลถือว่าเป็นการกระทำที่สอดคล้องตามข้อตกลงและไม่มีเจตนากลั่นแกล้ง

4. การไม่ปฏิบัติตามขั้นตอนหรือข้อตกลงที่เป็นธรรม

หากนายจ้างดำเนินการเลิกจ้างโดยปกปิดข้อมูล หรือไม่เจรจาทำความเข้าใจกับลูกจ้างและสหภาพแรงงานก่อน อาจเข้าข่ายเป็นการกลั่นแกล้งได้ แต่หากนายจ้างได้ดำเนินการดังนี้ จะถือว่าไม่มีการกลั่นแกล้ง:

• มีการแจ้งเหตุการณ์และแผนการล่วงหน้าให้ลูกจ้างทราบอย่างชัดเจน
• มีการเปิดโอกาสและทางเลือกให้ลูกจ้าง (เช่น ให้โอนย้าย, ให้สมัครใจลาออกพร้อมผลประโยชน์ หรือเลิกจ้างโดยจ่ายค่าชดเชย)
• มีการเจรจาจนสามารถตกลงกับสหภาพแรงงานเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การเลิกจ้างได้

5. การละเมิดสิทธิและค่าชดเชยตามกฎหมาย

การกลั่นแกล้งมักรวมถึงการที่นายจ้างพยายามเลิกจ้างโดยไม่จ่ายสิทธิประโยชน์ที่ลูกจ้างพึงได้ แต่หากนายจ้าง จ่ายค่าชดเชยและสิทธิตามกฎหมายที่ลูกจ้างพึงมีอย่างครบถ้วน และปฏิบัติต่อลูกจ้างตามระเบียบโดยไม่ขัดต่อกฎหมาย พฤติการณ์ดังกล่าวจะช่วยยืนยันว่านายจ้างไม่ได้มีเจตนากลั่นแกล้งลูกจ้างแต่อย่างใด

สรุปสั้นๆ: การกลั่นแกล้งคือการเลิกจ้างที่มุ่งเป้าทำลายสิทธิแรงงานสัมพันธ์โดยไม่มีเหตุผลทางธุรกิจที่ชอบธรรมรองรับ แต่หากนายจ้างมี เหตุผลความจำเป็นที่อธิบายได้ มีกระบวนการที่ชัดเจน ไม่เลือกปฏิบัติ และจ่ายค่าชดเชยครบถ้วน จะถือว่ามิได้เป็นการกลั่นแกล้งตามมาตรา 123 ครับ