เรื่องของคน งานไม่เกี่ยว (1)

คอลัมน์ ถามมา-ตอบไปสไตล์คอนซัลท์

โดย อภิวุฒิ พิมลแสงสุริยา [email protected]



เวลาผมไปเป็นวิทยากรในเรื่องเกี่ยวกับภาวะผู้นำให้กับพนักงานที่เพิ่งได้รับการแต่งตั้งขึ้นมาเป็นหัวหน้างานใหม่ หรือให้กับพนักงานที่มีแนวโน้มที่จะได้รับการปรับเลื่อนตำแหน่งมาเป็นหัวหน้า หนึ่งในคำถามยอดฮิตที่ได้รับเสมอคือ อะไรเป็นความท้าทายอันดับต้น ๆ สำหรับคนเป็นหัวหน้า

ผมมีคำใบ้ให้สำหรับคำถามนี้ - มันเป็นอะไรที่ไม่เกี่ยวกับลักษณะงานใหม่ เป็นอะไรที่ไม่เกี่ยวข้องกับความซับซ้อนของงาน หรือแม้แต่จะเกี่ยวกับความล้ำสมัยของเทคโนโลยี

ใช่แล้วครับ มันเป็นเรื่องเกี่ยวกับคน ล้วน ๆ ไม่ว่าเป้าหมายในการทำงานของคุณจะชัดเจนแค่ไหน ไม่ว่าขั้นตอนหรือระบบการทำงานของคุณจะดีแค่ไหน หรือทรัพยากรในการทำงานของคุณมีความเพียบพร้อมเพียงใด

ผลการทำงานของทีมคุณก็ยังสามารถออกมาแบบไม่เป็นท่าได้ ถ้าคุณ...ในฐานะหัวหน้างาน...ไม่เข้าใจวิธีการบริหารบุคลากรภายในทีมงาน

ต้องบอกว่า การบริหารคนเป็นอะไรที่ยากที่สุด เอาง่าย ๆ ไม่ต้องไปไกลตัวมากนัก แค่คนภายในครอบครัวของเราเองที่อยู่ด้วยกันมานาน ยังไม่สามารถทำให้เข้าใจในสิ่งที่เราต้องการได้ทุกอย่างเลย แล้วนับภาษาอะไรกับคนที่ทำงานร่วมกัน ซึ่งเป็นคนที่เราเพิ่งรู้จัก

ณ ตอนนี้ หลายคนอาจจะต้องการรู้แล้วว่า อะไรเป็นความลับในการบริหารคนเพื่อที่ผู้เป็นหัวหน้าจะได้รับผลการทำงานที่ดีที่สุดกลับมา ต้องบอกก่อนว่า การบริหารคนนั้นสลับซับซ้อนกว่าที่เราคิด คนแต่ละคนล้วนมีความคิด และแนวทางในการดำเนินชีวิตที่แตกต่างกัน

ดังนั้น จึงไม่มีวิธีการบริหารคนที่เป็นขั้นเป็นตอนตายตัวที่จะสามารถใช้กับคน ทุกคนได้

อย่างไรก็ดี ตั้งแต่ประมาณปีคริสต์ศักราช 1920"s เป็นต้นมา ได้มีการศึกษาเกี่ยวกับพฤติกรรมของคนจากนักจิตวิทยาเป็นจำนวนมาก ผมได้มีโอกาสอ่านและศึกษาเรื่องนี้บ้างเช่นกัน ทฤษฎีหนึ่งที่น่าสนใจและเข้าข่ายเรื่องการบริหารคนได้มากที่สุดน่าจะเป็นเรื่องเกี่ยวกับ 4 พฤติกรรมหลักของมนุษย์

ต้องบอกเลยว่า 4 พฤติกรรมหลักนี้ไม่ได้แปลว่า คนบนโลกใบนี้สามารถแบ่งได้แค่ 4 แบบเท่านั้น ในความเป็นจริงคนบางคนอาจจะมีพฤติกรรมเพียงหนึ่งอย่างในตัว ขณะเดียวกันก็มีบางคนที่มีพฤติกรรม 2 หรือ 3 อย่างในตัว เพียงแต่ว่า ดีกรีความเข้มข้นของแต่ละพฤติกรรมไม่เท่ากัน

และนั่นจึงทำให้คนแต่ละคนบนโลกใบนี้มีความแตกต่างกันออกไป

จากนี้เราลองมาดูพฤติกรรมหลักทั้ง 4 แบบกันบ้างว่าเป็นอย่างไร

ลักษณะพฤติกรรมที่ 1 : คุณอำนาจ

พฤติกรรมแบบคุณอำนาจนี้ จะเป็นลักษณะของคนที่ชอบมองอะไรในภาพกว้าง เป็นคนที่มีความมุ่งมั่นตั้งใจสูง ชอบการแข่งขัน เป็นคนที่พูดจาตรงไปตรงมาเหมือนขวานผ่าซาก ใจร้อน คิดเร็วทำเร็ว ตัดสินใจไว

เราจะสามารถดูได้ว่า คนคนหนึ่งมีลักษณะพฤติกรรมแบบคุณอำนาจหรือไม่ โดยดูจากลักษณะการกระทำของเขา เช่น คุณอำนาจจะชอบทำอะไรหลาย ๆ อย่างในเวลาเดียวกัน อาทิ คุยโทรศัพท์ไปในขณะที่ตะโกนเรียกใครสักคนหนึ่งมาคุยงานด้วย

หรือดูจากลักษณะการพูดที่คิดอะไรก็พูดออกไปอย่างนั้น โดยไม่คำนึงถึงการรักษาน้ำใจของคนฟัง เป็นต้น

สำหรับการทำงานแล้ว คุณอำนาจชอบทำงานที่มองในภาพใหญ่มากกว่าลงไปในรายละเอียด เป็นคนที่มีความคิดสร้างสรรค์สูง จนบางครั้งคนอื่นอาจจะมองว่าเป็น เจ้าโปรเจ็กต์ เป็นคนที่ชอบผลักดันเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ตนเองต้องการ โดยบางครั้งอาจไม่ได้คำนึงถึงปัจจัยอื่น ๆ ที่มีความเกี่ยวโยงกัน

ลักษณะพฤติกรรมที่ 2 : คุณบันเทิง

พฤติกรรมแบบคุณบันเทิงนั้น เป็นลักษณะของคนที่มีความร่าเริง เป็นคนที่มีมนุษยสัมพันธ์ดีถึงดีมาก ชอบพูดคุยกับคนอื่น ไม่ชอบความขัดแย้ง เป็นคนที่มีความคิดในแง่บวกต่อสิ่งต่าง ๆ รอบตัวอยู่เสมอ เป็นคนที่มีความสามารถในการโน้มน้าวและสร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้อื่นได้ดี

การจะสังเกตว่าใครมีลักษณะของคุณบันเทิงอยู่บ้าง สามารถดูได้จากลักษณะการพูด ที่จะชอบพูดมากกว่าฟัง ชอบพูดเรื่องที่มันเบา ๆ เฮฮา มากกว่าเรื่องที่เครียดซีเรียส เป็นคนที่มีบุคลิกร่าเริงเป็นส่วนใหญ่

สำหรับการทำงานแล้ว คุณบันเทิงชอบทำงานที่ข้องเกี่ยวกับคน การได้ออกไปพบปะพูดคุยเป็นสิ่งที่คุณบันเทิงถนัด แต่จะไม่ค่อยชอบทำงานที่ต้องลงรายละเอียดมากนัก ดังนั้นถ้าให้ทำก็อาจจะหลุดได้ง่าย ๆ

สำหรับวันนี้ คงต้องขออนุญาตพูดถึงแค่ 2 ลักษณะพฤติกรรมก่อน ในครั้งต่อไปจะพูดถึงอีก 2 ลักษณะพฤติกรรมที่เหลือและแนวทางที่หัวหน้าจะรับมือกับลูกทีมที่มีพฤติกรรมต่างกันไป

หน้า 26

วันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 ปีที่ 33 ฉบับที่ 4211  ประชาชาติธุรกิจ